Saffies

Het besef dat roken slecht is voor de gezondheid, is inmiddels ook tot Thailand doorgedrongen. Maar waar in Europa het publiek vooral gewaarschuwd wordt door teksten op de pakjes rookwaar, worden hier plaatjes gebruikt. De sigarettenwikkels zijn voorzien van foto’s die de merknaam bijna verdringen. Mannen aan een infuus, met een gezwel aan het gezicht, een verrot gebit of een open beenwond. Sommige van die gruwelen associeer ik niet direct met nicotine, maar afschrikwekkend is het wel.

De plaatjes zijn afstotelijk en toch hebben ze waarschijnlijk net zo min effect als een sticker met de tekst: Roken is dodelijk. Je went eraan en na een paar keer zie je het niet meer. Roken is en blijft mateloos populair. Die afgebeelde zieken zijn trouwens allemaal mannen; vrouwen zie je zelden met een sigaret.

Dat doet me denken aan de eerste keer dat ik de Sovjetunie bezocht in 1968. Ik heb daar toen een maand gewerkt op een kolchos – een collectieve boerderij. Om er te komen tuften we vanaf het dichtstbijzijnde spoorwegstation in een aftandse bus door de karresporen. Een paar uur lang niets dan eindeloze akkers met graan, maïs en tabak.

De mannelijke bevolking rookte machorka – fijngesneden rondjes tabak. Daar kon je onmogelijk een behoorlijk saffie mee maken. Dus draaiden ze van krantenpapier een pijltje dat ze volgoten met tabak. Dichtvouwen aan de kop en dan de brand erin.

Het smaakte onbeschrijfelijk. Nog smeriger dan papirosy – de reguliere goedkope sigaret. Lege kartonnen hulzen die je overdwars moet dubbelvouwen tot een mondstuk met aan het uiteinde een kort gedeelte zeer zware tabak. Die ‘Russische voetzoekers’ lijken op Thaise tabak. Ze stinken en staan stijf van de nicotine. Een pakje Thaise sigaretten is spotgoedkoop. Amerikaanse sigaretten kosten het dubbele, maar voor een westerse beurs nog steeds een schijntje.

Wie van het roken af wil, moet niet naar Thailand komen. Bijna alle mannen roken in dit land. Farangs op Koh Tao roken hier meer dan ze al deden. Uit angst voor nicotinegebrek op zee kauwen ze achter hun duikmaskers zelfs pruimtabak. Al die enge plaatjes ten spijt…

Kristien gezien door Mark